Όσο νωρίτερα συστηματοποιηθεί η πρόληψη της βίας τόσο καλύτερα αποτελέσματα έχει. Με το σκεπτικό αυτό το Κέντρο Πρόληψης Εξαρτησιογόνων Ουσιών Ανατολικού Τομέα ν. Θεσσαλονίκης "Ελπίδα" πραγματοποιεί δράσεις για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της βίας στα σχολεία.
Της Μαρίας Τερζούδη
Η πρωτοβουλία ξεκίνησε πριν τρία χρόνια σε γυμνάσια και λύκεια και στη συνέχεια συμπεριλήφθηκαν δημοτικά σχολεία της ανατολικής Θεσσαλονίκης. "Σε νεαρές ηλικίες, όταν ακόμα η συμπεριφορά δεν έχει εδραιωθεί, είναι ευκολότερο να περάσουμε μηνύματα", αναφέρει η ψυχολόγος του κέντρου "Ελπίδα" Γεωργία Γκιούρκα. Το εγχείρημα ξεκίνησε το σχολικό έτος 2006- 2007 στο πλαίσιο συμμετοχής της "Ελπίδας" στο διακρατικό πρόγραμμα Daphne-Emergency break. Η εφαρμογή του προγράμματος με τίτλο "Οι έφηβοι λένε όχι στη βία" ξεκίνησε πιλοτικά σε τρία γυμνάσια και δύο λύκεια με συμμετοχή 18 καθηγητών και 95 μαθητών. Η ανταπόκριση των μαθητών ήταν μεγάλη κι έτσι την επόμενη χρονιά συνεχίστηκε σε τέσσερα λύκεια -65 μαθητές -και παράλληλα επεκτάθηκε σε δημοτικά σχολεία. Κατά την περσινή και τη φετινή σχολική χρονιά το πρόγραμμα "Νιώθω ασφαλής στο σχολείο μου" εφαρμόζεται σε 20 σχολεία με τη συμμετοχή 43 δασκάλων και 1.500 μαθητών. Στόχος είναι οι μαθητές να παίξουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην προστασία του εαυτού τους καλλιεργώντας προσωπικές και κοινωνικές δεξιότητες.
ΟΙ ΔΡΑΣΕΙΣ
Τα προγράμματα περιλαμβάνουν εκπαιδευτικά σεμινάρια σε δασκάλους και καθηγητές, παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού, εφαρμογή των προγραμμάτων στις σχολικές αίθουσες, επιστημονική υποστήριξη και εποπτεία των εκπαιδευτικών που συμμετέχουν. Ειδικότερα, πρόκειται για 10 δίωρες συναντήσεις που συντονίζονται από εκπαιδευτικούς με την υποστήριξη στελεχών της "Ελπίδας". Στα παιδιά του δημοτικού σχολείου οι ειδικοί βασίζονται στην προσέγγιση της δραματοθεραπείας και δουλεύουν με ιστορίες- παραμύθια, εικαστικά και δραματοποίηση. Για τους εφήβους γίνονται οι κατάλληλες προσαρμογές ώστε τα προγράμματα να έρθουν πιο κοντά στον τρόπο σκέψης και τη "γλώσσα" τους.
Βάσει των θεματικών ενοτήτων τα παιδιά διερευνούν την έννοια της βίας, μιλούν γι' αυτή και εντοπίζουν φαινόμενα βίας στην καθημερινότητά τους. Προάγεται η αυτοεκτίμησή τους προκειμένου να αντιληφθούν τη μοναδικότητά τους και την ανάγκη να προστατεύουν τον εαυτό τους, μαθαίνουν να αναγνωρίζουν και να εκφράζουν συναισθήματα καθώς και το πώς πως αυτά γίνονται αντιληπτά από τους γύρω τους. Γνωρίζουν το συναίσθημα του θυμού και τη χρησιμότητά του, το συνδέουν με τη βία και την επιθετικότητα, επεξεργάζονται τους φόβους τους αναγνωρίζοντας πηγές προστασίας, μαθαίνουν να ζητούν βοήθεια σε περίπτωση που γίνονται αποδέκτες βίας και, τέλος, μαθαίνουν να λένε "όχι", να θέτουν όρια στους γύρω τους και να τολμούν να πουν τη γνώμη τους.
Οι μαθητές ανέπτυξαν δημιοργικό λόγο
Σύμφωνα με μετρήσιμα αποτελέσματα του κέντρου "Ελπίδα" στα σχολεία όπου εφαρμόστηκαν τα συγκεκριμένα προγράμματα τα περιστατικά βίας στο σχολείο μειώθηκαν, όπως ακριβώς και οι τιμωρίες που επιβάλλονταν στους μαθητές. Από την παρατήρηση των εκπαιδευτικών και τη συζήτησή τους με τους μαθητές προκύπτει ότι οι τελευταίοι περιόρισαν τις αντιδράσεις βίας και επιθετικότητας και άρχισαν να αναγνωρίζουν τις συνέπειες των αποφάσεων και των πράξεών τους. Οι αμέτοχοι μαθητές ανέπτυξαν λόγο και τοποθετήθηκαν απέναντι σε συγκεκριμένα ζητήματα ή συμπεριφορές, η αυτοπεποίθηση και η υπευθυνότητά τους ενισχύθηκαν, από τον ρόλο του "θύματος" ή του "παρατηρητή" πέρασαν σε ενεργούς ρόλους και υιοθέτησαν την αυτοπροστασία ως στάση μέσα στο σχολείο αντιμετωπίζοντας την επιθετική απέναντί τους συμπεριφορά.
Τα αποτελέσματα είναι θετικά και στις σχέσεις εκπαιδευτικών και μαθητών. Όπως προκύπτει, δάσκαλοι και καθηγητές ήρθαν πιο κοντά στα παιδιά, η μεταξύ τους επικοινωνία βελτιώθηκε και παράλληλα μειώθηκαν και οι δικές τους βίαιες αντιδράσεις. Σύμφωνα με τους ειδικούς της "Ελπίδας" το γεγονός αυτό οφείλεται στο ότι και αυτοί διερεύνησαν προσωπικές στάσεις και συναισθήματα, μοιράστηκαν εμπειρίες και ανησυχίες σχετικά με τον ρόλο τους, βελτίωσαν τις μεταξύ τους σχέσεις, βρήκαν στήριξη σε προβλήματα που αντιμετωπίζουν και ένιωθαν καλύτερα κατά την εκπαιδευτική διαδικασία.
Συμπεράσματα
Ζητούμενο, σύμφωνα με τους ειδικούς των συγκεκριμένων προγραμμάτων είναι η οργανωμένη εφαρμογή και η συνέχειά τους. Όπως αναφέρουν, "όταν το εκπαιδευτικό πρόγραμμα παραμένει ίδιο επί χρόνια μια πολιτική πρόληψης δεν μπορεί να εφαρμοστεί οργανωμένα και με συνέπεια, ώστε να προσφέρει διαρκή αποτελέσματα. Το σχολείο μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην πρόληψη της βίας, απαιτείται όμως τα προγράμματα να συνεχιστούν με συνέπεια και οι εκπαιδευτικοί να διευκολυνθούν, προκειμένου να συμμετέχουν".
ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ / edugate.gr
Επιστροφή
