Οι ιδιοκτήτες τους Μαρίνα Κουρεμένου και Βαγγέλης Παπαθανασίου εμφανίζονται, μερικές ημέρες μετά, προβληματισμένοι.
«Θεωρούμε ότι προς το παρόν δεν είναι παρά μια ιδέα γενική, ασαφής και επιστημονικά μη τεκμηριωμένη. Προσωπικά εκτιμώ ότι χάριν επικοινωνίας έπρεπε να ειπωθεί κάτι πριν από τα εγκαίνια του Μουσείου της Ακρόπολης», λέει χαρακτηριστικά η κ. Κουρεμένου και υπενθυμίζει ότι εκκρεμεί η απόφαση του ΣτΕ.
Οι εκτιμήσεις των ιδιοκτητών επιβεβαιώνονται, καθώς πηγές του ΥΠΠΟ αναφέρουν πως δεν έχει συνταχθεί καμία σχετική μελέτη γύρω από το εγχείρημα.
Δύο χρόνια μετά τον αποχαρακτηρισμό των κατοικιών, ο οποίος άνοιξε το δρόμο για την κατεδάφισή τους, ώστε το μουσείο, το έργο του Μπερνάρ Τσουμί, να απολαμβάνει ανεμπόδιστη θέα προς την Ακρόπολη, το δίλημμα παραμένει. Το κλασικό αρχιτεκτονικό παρελθόν της πόλης (τα αρχαία της μνημεία) κινδυνεύει να κατασπαράξει το νεότερο. Η λύση που προτείνει το υπουργείο Πολιτισμού είναι σολομώντεια. Οι προσόψεις, το μοναδικό κηρυγμένο ως διατηρητέο τμήμα των κτιρίων, σώζονται (το υπόλοιπο παραδίδεται στις μπουλντόζες) και το εστιατόριο του Μουσείου ανακτά την οπτική επαφή με το μνημείο.
«Τα σπίτια μας ωστόσο δεν είναι απλώς ένα σκηνικό, δεν είναι μόνο οι προσόψεις τους, είναι κτίρια υπέροχα και εσωτερικά. Γι’ αυτό το λόγο επιθυμώ να μείνουν στη θέση τους, όπως άλλωστε και οι 45.000 πολίτες από όλη την υφήλιο που υπέγραψαν για τη διάσωσή τους», τονίζει η κυρία Κουρεμένου.
Ο μηχανολόγος-μηχανικός Δημήτρης Κορρές, ο άνθρωπος στον οποίο ανατέθηκε το έργο μεταφοράς, καθησυχάζει ως προς την υλοποίησή του. «Εχω μετακινήσει ολόκληρα κτίρια αντίστοιχου όγκου στη Θεσσαλονίκη. Αυτό μου ζητήθηκε αρχικά από το ΥΠΠΟ: να μεταφέρω το σύνολο των κατοικιών. Οταν όμως διαπιστώθηκε ότι δεν υπάρχει κατάλληλος χώρος στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου, πέρασαν στη λύση της μεταφοράς μόνο των προσόψεων».
Είναι το ακρωτηριασμένο μέλλον των διατηρητέων που εγείρει νέες αντιδράσεις και στους αρχιτεκτονικούς κύκλους. «Επιστημονικά και τεχνικά είναι γελοίο, ένα τεράστιο επιστημονικό λάθος!», σαρκάζει η καθηγήτρια του ΕΜΠ Ελένη Μαΐστρου. Βάσει της διεθνούς εμπειρίας, τα παραδείγματα μεταφοράς ολόκληρων μνημείων ή ενός τμήματός τους είναι σπάνια. «Ενα κτίριο δεν ορίζεται από την πρόσοψή του. Αλλωστε, οι κατοικίες της Αρεοπαγίτου κηρύχθηκαν διατηρητέες όχι μόνο για το αρχιτεκτονικό τους κάλλος αλλά και για το σημείο στο οποίο βρίσκονται. Επομένως, η μεταφορά τους θα ήταν ιστορικό ψεύδος», συμπληρώνει η κυρία Μαΐστρου.
Ακόμη και ως προς το κόστος της ιδέας Σαμαρά, αν και εφόσον υλοποιηθεί, «πρόκειται περί παραλογισμού» αγανακτεί η καθηγήτρια της Σχολής Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ, Ελένη Πορτάλιου.
Μουσείο και διατηρητέα μαζί...
Η πρακτική διατήρησης μίας ή περισσότερων όψεων ενός κτιρίου, γνωστή και ως facadism, έχει αρχίσει να εκλείπει στις ευρωπαϊκές μητροπόλεις. Η τάση για μια αρχιτεκτονική σκηνογραφία πλήττει τη φυσιογνωμία του αστικού τοπίου, αφού τελικά δεν διατηρείται το κτίριο αλλά μια ψευδαίσθησή του.
Ο καθηγητής του ΕΜΠ Γιάννης Κίζης, που έχει μελετήσει το φαινόμενο του facadism ως μια «τελευταία γραμμή υποχώρησης για διατήρηση», διαπιστώνει ότι η μεταφορά των προσόψεων προδίδει «μια εικαστική προσέγγιση της πόλης. Η Αθήνα όμως δεν είναι σκηνικό, είναι ζωντανός οργανισμός».
Αρχιτέκτονες και ιδιοκτήτες εκτιμούν ότι η αρμονική συνύπαρξη των διατηρητέων με το Μουσείο μπορεί να επιτευχθεί αξιοποιώντας μία από τις 172 προτάσεις αρχιτεκτονικών γραφείων για την ανάπλαση των πίσω όψεων. «Εχουμε ζητήσει από το 2003 να τις αναβαθμίσουμε, έστω και προσωρινά, με δική μας επιβάρυνση. Μας απαγορεύουν οποιαδήποτε οικοδομική εργασία, δεν δέχονται καν τη λύση της φύτευσης μεγάλων δέντρων», εξηγεί η κυρία Κουρεμένου. Την ίδια ώρα, ο άλλος ιδιοκτήτης, ο κ. Παπαθανασίου, προγραμματίζει συνέντευξη Τύπου, την πρώτη από τότε που ξέσπασε η θύελλα των αντιδράσεων. Οπως όλα δείχνουν, τα εγκαίνια του Μουσείου Ακροπόλεως θα τελεστούν κάτω από τεταμένο κλίμα. Με τον ίδιο τρόπο που ξεκίνησε και η ανέγερσή του.
ΧΑΡΑΜΗ ΣΤΕΛΛΑ - Ελεύθερος Τύπος
Επιστροφή
